حقوق بشر: ریشه‌ها، تاریخ و چالشها

محمود مسائلی

  • teacher
    محمود مسائلی

حقوق بشر: ریشه‌ها، تاریخ و چالشها

  • شرح دوره

مجادلات و پرسشهای بنیادین پیرامون گفتمان حقوق بشر: حق چیست؟ از آن کیست؟ انسان کدام است؟

هرچند که حقوق بشر تبدیل به گفتمانی غالب در امور داخلی و بین المللی امروز تبدیل شده است، طوری که می توان آنرا آیینی با باورها و تعالیم خاص خود برای زندگی بشر امروز دانست، این واقعیت را نمی توان انکار کرد که این گفتمان با خود لایه های عمیقی از عدم درک و فهم صحیح پیام های حقوق بشر، شستشوی اندیشه ها با هدف کنترل برآن، قدرت طلبی، فزونی خواهی، و تمایل به سلطه بر دیگران را حمل می کند. بنابراین نمی توان به سادگی از حقوق بشر سخن گفت بدون آنکه ابعاد فلسفی، سیاسی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، و یا حقوقی آنرا نادیده گرفت. یا ارزش ابزاری گفتمان حقوق بشر را به عنوان ابزاری هم برای اهداف و نیات بشردوستانه و هم برای مقاصد سرکوبگرانه از نظر دور داشت. این سمینار فرا-رشته ای فرصت ویژه ای را برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی فراهم می آورد تا با نظریه های بنیادین، موضوعات مورد مناقشه، و تحولات و نسل های مختلفی که این گفتمان را نمایندگی می کنند سطحی پیشرفته آشنا شوند. بنابراین، مباحثی که در این سمینار ارائه می شود به لحاظ علمی درحیط نوینی از دانش قرار می گیرد که آنرا باید نظریه سیاسی بین المللی نامگذاری کرد. این رشته علمی که عمری کمتر ازسی سال دارد حقوق بشر را در ترکیبی از مباحث فلسفی، تاریخی ، نظریه های روابط بین الملل، و حقوق بین الملل مورد کنکاش قرار می دهد. بنابراین هرچند که این سمینار با تجزیه و تحلیل پیام های جهانشمول گفتمان جریان اصلی حقوق بشر است که از سال ۱٩٤٨ در حیات جهانی ریشه دوانده است آغاز می کند، برای ترسیم سیمای دقیقتری از این گفتمان ریشه های آنرا تا آغاز عصر مدرن مورد بررسی قرار می دهد. این نگاه با حقوق بشر ما را یاری می سازد تا بتوانیم ابعاد حقوقی، نهادین، و سیاسی که غرب از آغاز بر گفتمان حق و مفهوم انسان تحمیل کرده است با مورد مداقه قرار داده ومراحل مختلف رشد و توسعه این گفتمان را به نحوی بیطرفانه تحلیل نمائیم. همچنین با بررسی ابعاد نظری، اخلاقی، معرفت شناختی، هستی شناسانه، و یا سیاسی حقوق گفتمان می توان آنرا از ارزش ابزاری برای خدمت به سیاست قدرت جدا ساخته و مشروعیت آنرا نه به عنوان گفتمان مسلط در جهان امروز بلکه به عنوان گفتمانی رهایی بحش برای محرومان، مظلومان، و سرکوب شده ها توضیح دهیم.